Hakkınızda icra takibi başlatıldığını öğrendiğinizde panik yapmak doğaldır. Ancak bu aşamada atılacak doğru adımlar, hem hak kaybı yaşamanızı engeller hem de borcun hukuka uygun şekilde değerlendirilmesini sağlar. İcra takibi, borcun kesinleştiği anlamına gelmez; çoğu durumda borca itiraz etme veya süreci durdurma imkânı vardır.
1. Öncelikle size gelen belgeyi dikkatle inceleyin
İcra takibi genellikle ödeme emri ile başlar. Bu belgede:
- Alacaklının kim olduğu,
- Talep edilen borç miktarı,
- Borcun dayanağı,
- İtiraz süresi yer alır.
Belgenin tebliğ tarihi son derece önemlidir çünkü süreler bu tarihten itibaren işlemeye başlar.
2. İtiraz süresini kaçırmayın
Ödeme emri tebliğ edildikten sonra:
- Genel haciz yoluyla takipte itiraz süresi genellikle 7 gündür.
- Bu süre içinde icra dairesine yapılacak itirazla takip durdurulabilir.
Süre kaçırılırsa borç kesinleşir ve haciz aşamasına geçilebilir. Bu nedenle, borca itiraz edilecekse mutlaka süresi içinde yapılmalıdır.
3. Borcu kabul etmiyorsanız 7 gün içinde itiraz edin
Aşağıdaki durumlarda borca itiraz edebilirsiniz:
- Borç hiç yoksa,
- Borç ödenmişse,
- Borç zamanaşımına uğramışsa,
- Borç miktarı yanlışsa,
- İmza size ait değilse.
İtiraz, borcun tamamına yapılabileceği gibi bir kısmına da yapılabilir. Ancak itirazın hukuka uygun ve doğru gerekçeyle yapılması önemlidir.
4. Borcu kabul ediyorsanız ödeme seçeneklerini değerlendirin
Borç doğruysa ve itiraz etmek istemiyorsanız:
- Borcu tamamen ödeyebilirsiniz,
- Alacaklıyla taksit veya ödeme planı konusunda anlaşabilirsiniz,
- Bazı durumlarda dosya masraflarının düşürülmesi mümkün olabilir.
Bu aşamada yapılacak yanlış bir ödeme veya eksik işlem, sürecin uzamasına veya yeni masraflar doğmasına neden olabilir.
5. Haciz türleri nelerdir?
İcra hukukunda haciz, borcun tahsili amacıyla borçlunun malvarlığına yönelik yapılan işlemdir. En sık karşılaşılan haciz türleri şunlardır:
- Maaş haczi: Borçlunun maaşının en fazla dörtte biri haczedilebilir.
- Banka hesabı haczi (e-haciz): Banka hesaplarına elektronik ortamda haciz uygulanabilir.
- Taşınır haczi: Ev eşyası, araç gibi taşınır mallar haczedilebilir.
- Taşınmaz haczi: Ev, arsa, işyeri gibi taşınmazlara haciz konulabilir.
- Üçüncü kişilerdeki alacakların haczi: Borçlunun başkalarından olan alacaklarına haciz konulabilir.
Her haciz türünün uygulanma şekli ve hukuki sınırları farklıdır.
6. İcra dosyası ne zaman düşer?
Bir icra dosyası:
- Borç ödendiğinde,
- Alacaklı takipten vazgeçtiğinde,
- Takip uzun süre işlem görmezse belirli koşullarla düşebilir.
Ancak “dosya kendiliğinden kapanır” düşüncesi her zaman doğru değildir. Siz ödemenizi alacaklının hesabına icra dosyası açık olmasına rağmen yaparsanız, icra dosyası kapanmaz ve aktif borçlar sistemde kalmaya devam edebilir. Bu yüzden ödemenin icra yoluyla yapılması önem arz etmektedir.
7. Bankadan haciz geldi, ne yapmalıyım?
Banka hesabınıza haciz konulduğunda, hesapta bulunan paraya bloke uygulanır ve bu tutar alacaklıya aktarılabilir. Ancak:
- Haciz işlemi hukuka aykırıysa,
- Haczedilmesi mümkün olmayan paralar (örneğin nafaka, sosyal yardım, belirli maaş ödemeleri) bloke edilmişse,
İcra dairesine şikâyet yoluna başvurulabilir ve haczin kaldırılması talep edilebilir.
8. Hukuki destek almak neden önemlidir?
İcra hukuku, şekil ve süre yönünden son derece teknik bir alandır. Küçük bir süre kaçırılması veya yanlış işlem, ciddi maddi kayıplara yol açabilir. Bu nedenle, icra takibiyle karşılaştığınızda süreci profesyonel şekilde yönetmek haklarınızın korunması açısından büyük önem taşır.
9. E-Haciz Uygulandığını Nasıl Anlarım?
E-haciz uygulandığında:
- Banka hesabınızdaki parayı kullanamazsınız,
- Hesabınıza gelen para otomatik olarak bloke edilir,
- Genellikle e-Devlet veya banka uygulaması üzerinden durum fark edilir.
Çoğu kişi e-hacizle ilk kez bankada işlem yaparken karşılaşır.
10. E-Haciz Borcun Tamamı Kadar mı Uygulanır?
Hukuken e-haciz, borç tutarıyla sınırlı olmalıdır. Ancak uygulamada borcu aşan blokelerle karşılaşmak mümkündür. Bu durum hukuka aykırı olabilir ve kaldırılması talep edilebilir.
11. E-Haciz Kaldırılabilir mi?
Evet. E-haczin kaldırılması şu durumlarda mümkündür:
- Borcun bulunmaması veya zamanaşımına uğraması,
- Borcun ödenmiş olması,
- Usulsüz tebligat yapılması,
- Haczin borcu aşacak şekilde uygulanması.
Bu hâllerde idareye başvuru yapılabileceği gibi, gerekirse dava yoluna da gidilebilir.
12. E-Haciz Geldiyse Ne Yapmalıyım?
E-haciz, çoğu zaman ciddi hak kayıplarına yol açabilecek teknik bir işlemdir. Hesabınıza bloke konulduysa, borcun dayanağı, dosyanın içeriği ve sürelere uygun işlem yapılıp yapılmadığı mutlaka hukuken incelenmelidir.