İş kazası geçiren bir işçi, hem sosyal güvenlik hukuku hem de iş hukuku kapsamında ciddi haklara sahiptir. Ancak bu haklardan yararlanabilmek için doğru adımların zamanında atılması gerekir. Yanlış veya eksik işlem, kalıcı hak kayıplarına yol açabilir.
İş Kazası Nedir?
İş kazası; işçinin işyerinde, işverenin talimatıyla veya işin yürütümü sırasında uğradığı bedensel ya da ruhsal zarardır. İşyerinde, işyeri dışında iş nedeniyle veya işveren tarafından görevlendirildiği yerde meydana gelen kazalar da iş kazası sayılır.
İş Kazası Bildirimi Nasıl Yapılır?
İşveren, iş kazasını en geç 3 iş günü içinde SGK’ya bildirmekle yükümlüdür. Ancak işveren bildirim yapmasa bile işçi veya yakınları doğrudan SGK’ya başvurabilir.
Bildirimin yapılmaması, işçinin haklarını ortadan kaldırmaz.
İş Kazası Geçiren İşçinin Hakları Nelerdir?
İş kazası geçiren işçi:
- SGK tarafından geçici iş göremezlik ödeneği alabilir,
- Sürekli iş göremezlik geliri bağlanmasını talep edebilir,
- Tedavi giderlerinin karşılanmasını isteyebilir,
- Ölüm hâlinde yakınları ölüm geliri ve cenaze ödeneği alabilir.
Bunlar sosyal güvenlik haklarıdır; işverene karşı ayrıca dava açılabilir.
İşveren Tazminat Ödemek Zorunda mı?
Evet, işverenin kusuru varsa işçi:
- Maddi tazminat (gelir kaybı, tedavi giderleri vb.),
- Manevi tazminat (acı, elem, psikolojik zarar) talep edebilir.
İşverenin kusuru olmasa bile, bazı hâllerde sorumluluk doğabilir.
İş Kazası Sonrası İşten Çıkarıldım, Haklarım Var mı?
İş kazası geçirdikten sonra işten çıkarılmanız hâlinde:
- Kıdem ve ihbar tazminatı,
- Ayrımcılık tazminatı,
- Kötü niyet tazminatı gibi haklar gündeme gelebilir.
Fesih, hukuka aykırıysa işe iade davası açma hakkı da doğabilir.
İş Kazası Nedeniyle Ceza Sorumluluğu Doğar mı?
İş kazası, işverenin veya sorumlu kişilerin kusuruyla meydana gelmişse, ceza soruşturması ve ceza davası gündeme gelebilir. Bu durum, tazminat davasından bağımsızdır.
İş Kazası Geçirdiğimde İlk Ne Yapmalıyım?
- Sağlık raporu alın,
- Olayı belgeleyin,
- Tanık bilgilerini kaydedin,
- SGK bildiriminin yapılıp yapılmadığını kontrol edin,
- Hak kaybı yaşamamak için hukuki destek alın.
Sonuç: İş Kazası Sonrası Haklarınız Güçlüdür
İş kazası, işçinin kaderi değildir. Kanun, iş kazası geçiren işçiyi ve yakınlarını güçlü şekilde korur. Ancak bu haklardan yararlanabilmek için sürecin doğru yönetilmesi gerekir.